Naar schatting is deze foto van ongeveer 1890
Bart van der Vlugt 1913-1988
Jaap van Bart
Op weg naar Apricot Beauty; door Jaap van Bart: een verhaal dat niet is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek. Het is gebaseerd op belangstelling, enig onderzoek, verhalen zoals mijn vader en zijn familie die ooit vertelden, eigen herinneringen, een paar keer ome Jan als gids, een beetje lef ook om de dingen op te schrijven. Beschouw het als verhalende geschiedenis
Van wie zijn wij er eentje? Waar komen we vandaan?
De trouwfoto van opa Dirk en oma Coba. Ze trouwden op 26 november 1908
Onze vader, Bart van der Vlugt werd geboren op 5 mei 1913 te Heemstede. Zijn vader was Dirk (Theodorus) van der Vlugt en zijn moeder Coba (Jacoba) Nijssen. Ze trouwden op 26 november 1908 in Velsen. En gingen in Heemstede wonen waar hij het beroep van tuinier uitoefende.
Jacoba Nijssen was de moeder van vader Bart, onze oma dus. Ze is geboren op 4 mei 1884. In Schoten bij Haarlem. De moeder van onze vader Bart kwam uit een landbouwersgezin.
De familie Nijssen
Het is waarschijnlijk dat de Nijssens ook in vroeger eeuwen in Schoten woonden en daar de landbouw bedreven.
Schoten bestaat nu niet meer als zelfstandige plaats. Het is opgenomen door Haarlem.
Voor de woonplaats Schoten van toen moet je nu denken aan Velserbroek waar ome Jan en Henny wonen, nog beter aan de Hofgeest dat nu een deel is van Velserbroek, aan land richting Spaarndam en aan het huidige Haarlem-Noord. Schoten was een echte, uitgestrekte, plaats zoals Haarlem en Velsen nu nog zijn. Santpoort hoorde bij Velsen.
De Nijssens in de 2e helft van de 19e eeuw, (1850-1900) met terugwerkende kracht in een paar woorden geschetst: bekwame landbouwers, harde werkers, sterke visie op hun bedrijf, overtuigd waar het heen moest, flinke lap grond, focus op vooruitgang, overtuigd van de kracht van elkaar, op elkaar gericht door dik en dun, goed katholiek, als het op zaken doen aan kwam slim en doelgericht. Besef van de kwetsbaarheid van het leven zonder er door van de benen te geraken, visie op het leven, gevestigd in het bestuur van de gemeenschap, scherp vooruitziend, een goed besef van eigen waarde, sterke tak, ook al door veel tegenslag en verdriet!
De vader en moeder van onze oma Coba
Op 4 mei 1884 werd vader Bart’s moeder Coba geboren in het landbouwersgezin van Jacob Nijssen en Anna Brouwer. Jacob en Anna zijn getrouwd in 1876. Ze waren toen resp. 23 en 21 jaar.
(bet)ovegrootmoeder Anna Brouwer (1855-1892)
De moeder van onze oma Coba, Anna Brouwer is in 1855 geboren, op 15 augustus in Schoten. Ze schonk 13 kinderen het leven. Vijf van hen kwamen tijdens of vlak na de geboorte te overlijden.
Anna stierf in het kraambed op 37 jarige leeftijd evenals haar baby-zoontje Gerardus. (20-11-1892)
Onze oma Coba was het zesde kind van de dertien. Ze was negen toen haar moeder stierf
(bet)overgrootvader Jacob Nijssen (1853-1916)
Jacob Nijssen, is van 11 september 1853, geboren in Schoten. Landbouwer. Jacob was 39 jaar toen zijn vrouw en zoontje stierven. Hij hield op dat moment in zijn eentje de zorg voor 7 kinderen in de leeftijd tussen 1 en 15 jaar.
Na het overlijden van zijn vrouw Anna hertrouwde hij na één jaar met Maria Maarschalk die in Rijnsaterwoude is geboren in 1858. Ze trouwden in 1893. Een jaar later werd hun zoon geboren: Anton. Hij is de jongste broer van onze oma Coba. En peetoom van vader Bart.
Jacob Nijssen is in juni 1916 omgekomen terwijl hij met paard en wagen met een vracht groenten op weg was naar de groenteveiling. Hij moest de pas aangelegde stoomtrambaan oversteken, vergat even op te letten, misschien een beetje in gedachten en kwam onder de stoomtram. Ai….
Hij werd 62 jaar.
Maria Maarschalk, de tweede vrouw van Jacob, stierf op 12 februari 1920 te Velsen.
Coba Nijssen, onze oma, was een sterke vrouw. Ze had visie op haar leven en op verantwoordelijkheid voor haar omgeving. Ze was goed in loyaliteit. Ze gaf richtinggevend leiding aan haar huisgezin en kon op haar beurt ook weer rekenen op een sterke loyaliteit van haar gezin jegens haar. Ik herinner me haar manier van contact maken. Je had echt het gevoel dat ze je kende, dat ze aandacht voor je had. En meteen ook was er geen enkele twijfel over haar gezag. Dat was er gewoon. Dat wist je. Wie lijken nog uiterlijk op haar? Mijn zussen Nel en Coby doen me aan haar denken, maar wie weet zien jullie weer andere gelijkenissen.
Hier ziet U haar op een foto met ome Jantje, met Rinny Olykan, de helaas onlangs overleden oudste dochter van onze Tante Agaath en Richard, één van haar broertjes. De foto laat trouwens een mooi iets zien van de afstand van het woonhuis en het erf van de Zandplaat tot aan de Vijfhuizerdijk die in de verte te zien is.
Onze oma Coba was buitengewoon goed in het bieden van nabuurschap. Ze was op de hoogte van het wel en wee van de mensen in de buurt en hield rekening met de dingen die zouden gebeuren.
Bijvoorbeeld als iemand zwanger was dan volgde ze dat, als iemand ziek was overzag ze wat er mis ging, als ergens problemen waren met de kwekerij van één van de buren dan overzag ze die. Ze was helemaal geen vrouw die zich overal mee bemoeide, in tegendeel, ze had aan een paar tekens genoeg en kwam in actie wanneer het aan de orde was. Ze gaf haar kinderen dan opdracht om naar de betreffende buren toe te gaan en daar dingen te gaan doen, of dingen te brengen. Ik herinner me een kleine situatie: “Bij Witteman is een kindje geboren, de moeder is verzwakt. Bart, wij hebben biest. Melk de koe en breng dat naar mevrouw Witteman.” (Biest is de eerste melk van een koe die gekalfd heeft. Erg gezond en sterkend, de buitenmens gelooft daarin).
De van der Vlugten
De vader van onze vader Bart was Dirk (Theodorus) van der Vlugt. Volgens de burgerlijke stand van 15 juli 1880. Zijn familie kwam uit Haarlemmerliede en Spaarnwoude. De grootvader van Vader Bart aan van der Vlugt kant.
De vader van Opa Dirk heette Bart. Onze (bet)overgrootvader. Hij is geboren in 1825, op 7 september, in de Haarlemmerliede. Geboren in het huis staande wijk C nr: 85 te Haarlemmerliede & Spaarnwoude. Aardwerker, tuinier, Werkman staat er op zijn kaart bij de burgerlijke stand.
(Bet)overgrootvader Bart van der Vlugt (1825-1899)
Volgens ome Jan werkte hij later op een “Buiten” in Heemstede. Hij was niet zo groot, rossig, en grappig. (familiekrant 1999, ter gelegenheid van de 90e verjaardag van onze tante Gaath). (Bet)overgrootvader Bart is in 1899 overleden.
(Bet)overgrootvader Bart trouwde met Agatha Henrika Duijn, zij is geboren in Schoten, in 1836.
Ze trouwden in 1864, hij was toen 39 jaar en zij 28. Later woonden zij aan de Binnenweg in Heemstede.
Betovergrootmoeder Agatha Henrica van der Vlugt-Duijn (1836-1915)
Ome Jan schrijft dat onze overgrootvader Bart de drooglegging van de Haarlemmermeer nog van nabij heeft meegemaakt. (medio 19e eeuw)
het Haarlemmermeer in volle glorie
Bart en Agatha trouwen dus op wat latere leeftijd, hij 39, zij 28. In 1864. Vooral (bet)overgrootvader was dus wat ouder. In oktober 1865 wordt hun dochtertje geboren, Anna Margaretha. Helaas verloren ze haar op 4 september 1866. Ze was toen 11 maanden. Een verdrietige klap. In 1870 wordt Jaap geboren, hun zoon, de oudste broer van opa Dirk. (Bet)overgrootvader Bart was toen 45 jaar. Moeder Agaath 34.
http://www.gerdaloogman.nl/passie/sites/stamboom_gezin.php?kid=23 06&pid=9434241
In maart 1972 kwam Maria, een dochtertje en in 1876 kwam Wouter, broer van onze opa Dirk en het vierde kind van Bart en Agatha.
Betovergrootvader Bart was toen 51 jaar, zijn vrouw Agatha 40. En op 15 juli 1880 schonk (bet)overgrootmoeder Agatha het leven aan hun jongste kind, …..onze opa Dirk. Zij was toen 44 jaar en Bart was inmiddels al 55 jaar.
Ome Jan kan vertellen dat het gezin van Bart en Agatha heel blij was met de komst van de kleine Theodorus, die Dirk werd genoemd.
Volgens ome Jan maakte hij de familie blij en completer met zijn (late) aanwezigheid.
Een fotootje van het internet
Het feit dat hij de jongste was zou hem, voor zover ik daar wel eens iets over heb horen zeggen, wel wat gedaan hebben. Iedereen vond het leuk dat er nog een jongetje kwam. Het gaf het gezin een beetje extra vreugd. Die lichte gloed kwam ook over hem. Hij wist zich in de aandacht, kon daar ook van genieten. Hij leerde er ook mee te spelen, kon de aandacht ook mooi beantwoorden. Hij was gezien. Hij had ook zin om het leven een beetje goed aan te pakken. Als jongste kon hij op zijn beurt goed de dingen oppikken uit de ervaringen van de anderen thuis.
Uiteindelijk koos hij er voor om hovenier te worden. Dat paste bij hem. Na verschillende wat kleinere werkgevers kwam hij na verloop van enkele jaren in dienst bij het gerenommeerde hoveniersbedrijf van Empelen & van Dijk in Heemstede. De Buitens en de Herenhuizen waren de klanten van dit bedrijf.
Hieronder een stukje van hun website.
Empelen & van Dijk
Wanneer u praat over tuinontwerp, - aanleg en – onderhoud is Empelen & van Dijk een begrip in Haarlem en omstreken. Vanaf 1914 staan van Empelen en van Dijk klaar om de nodige werkzaamheden te verrichten voor particulieren, bedrijven en instellingen. Met alle veranderingen die wij hebben meegemaakt op tuingebied, heeft kwaliteit en vakmanschap altijd voorop gestaan.
Via deze website willen wij u een indruk geven van de werkwijze die u van ons mag verwachten. Verder vindt u foto's van tuinen en bedrijventerreinen die door ons zijn ontworpen, aangelegd of worden onderhouden. Wenst u meer informatie te ontvangen of wilt u vrijblijvend een afspraak maken dan kunt u ons bellen of een e-mail sturen.
Alvast veel tuinplezier en graag tot ziens!
Dat onze opa Dirk een vak als tuinier had gekozen ligt in de lijn van de wereld waarin hij opgroeide. Daar was vraag naar. Er was ook eer mee te behalen. Het was een mooi vak. Een vak kunnen leren was trouwens een vorm van welvaart en geluk. Het gaf zekerheid. Voor de Hovenier is “tot de verbeelding doen spreken” een motief. De hovenier moest voor wat betreft de Buitenhuizen dicht bij de klanten staan. Hij moest hen op zo’n manier bedienen dat de tuin voor hen bleef leven en iets ging uitstralen dat paste bij de bewoners en hun behuizing en buitenboel. De “Buitens” waren van meet af aan in de weer met hun tuinen en parken. De hoveniers waren hun rechterhand daarbij. Ze stonden dicht bij de leefwereld van de Heeren.
Later had hij nog veel handigheid en ook veel plezier in het ontwerpen en bijhouden van de sier- en moestuin op zijn eigen tuinderij “de Zandplaat” in de Haarlemmermeer. Hier poseert hij, al op wat oudere leeftijd, met de poes in zijn armen op een creatief plekje in de tuin. Ik denk ook een pijp te zien.
Opa Dirk trad in zijn vrije tijd op bij bruiloften en partijen. Hij werd gevraagd als conferencier of ceremoniemeester. Daarin was hij succesvol. Schreef zelf ook teksten. Kon goed voordragen. Hij hield van spel. Genoot ook van de aandacht. Kon er goed mee omgaan. Kon het ook sturen.
Een nummertje dat in zijn tijd op verzoek altijd wel even voorbij moest komen was het nummer van Rooie Bart: Rooie Bart was dood, de begrafenisstoet kwam langs het café, rooie Bart werd in zijn kist even onder het biljart gezet, een glaasje teveel, op naar het kerkhof, héé: Rooie Bart vergeten. Rooie Bart staat nog onder het biljart. En dat in een lied/tekst met een aantal coupletten. Voorgedragen.
Ik doe hem tekort hiermee. Weet niet eens meer zeker of híj dat nummertje ook bracht. Ik herinner me het van vroeger op feesten toen ik nog heel klein was. En de familie Moolenaar (ome Thijs) hadden ook van die optredens. Opa Dirk had een rijk repertoire. Maar ik heb er geen materiaal van. Jammer.
Het zou de vraag zijn of zoiets als Rooie Bart nu nog wat teweeg zou brengen, maar toen zat iedereen te wachten op zo’n moppie van de conferencier. Terwijl iedereen het nummer al kende, want het was altijd een “momentje” tijdens zo’n feest. Het moest gewoon effe. Het hoorde erbij. Daarmee werd de sfeer lekker los en kon men weer verder op het feest.
Bij gelegenheid moet je me ook eens vragen om zijn spelletje voor kleine kinderen Tik-Tak-Torrrrr nog eens op te voeren.
(horloge komt van het internet)
Hij kon ons kindjes ook heel blij maken door ons te laten luisteren naar het tikken van zijn mooie horloge dat aan een prachtig kettinkje aan zijn vest was vastgemaakt en dat rustte in een vestzakje.
Zijn broer Wout stapte compleet uit het “agrarisch leven” en zo de moderne tijd in. Hij ging bij de Spoorwegen werken. Het Spoor werd indertijd gezien als een heel goede werkgever. Zijn broer Jacob volgde Wout en kwam ook bij het spoor terecht.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten
Opmerking: Alleen leden van deze blog kunnen een reactie posten.